देशभरातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी संबंधित असलेल्या NEET-UG 2026 पुनर्परीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने मोठा आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. परीक्षा प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता कायम राखण्यासाठी टेलिग्राम या लोकप्रिय मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवरील प्रवेश २२ जूनपर्यंत तात्पुरता बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. परीक्षा काळात पेपरफुटीच्या अफवा, बनावट प्रश्नपत्रिका आणि दिशाभूल करणाऱ्या माहितीचा प्रसार रोखण्यासाठी ही कारवाई करण्यात आली असल्याचे सांगितले जात आहे.
गेल्या काही महिन्यांपासून NEET परीक्षेभोवती विविध वाद निर्माण झाले होते. प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या आरोपांमुळे परीक्षा व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले होते. त्यानंतर पुनर्परीक्षा घेण्याचा निर्णय जाहीर करण्यात आला. मात्र पुनर्परीक्षेची तारीख जवळ येत असताना सोशल मीडिया आणि मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवर पुन्हा एकदा कथित प्रश्नपत्रिका, पेपर लीकचे दावे आणि विद्यार्थ्यांना गोंधळात टाकणारी माहिती व्हायरल होऊ लागली.
विशेषतः टेलिग्रामवरील अनेक गट आणि चॅनेल विद्यार्थ्यांच्या रडारवर आले होते. काही चॅनेलवर परीक्षेची मूळ प्रश्नपत्रिका उपलब्ध असल्याचा दावा करण्यात येत होता. काही ठिकाणी ठराविक रक्कम भरल्यास प्रश्नपत्रिका मिळेल, असे आमिष दाखवले जात होते. यामध्ये अनेक विद्यार्थी आणि पालकांची आर्थिक फसवणूक झाल्याची माहिती तपास यंत्रणांना मिळाली आहे. काही प्रकरणांमध्ये हजारो रुपयांपासून लाखो रुपयांपर्यंत रक्कम उकळल्याचेही समोर आले आहे.
सायबर सुरक्षा यंत्रणा आणि तपास संस्थांनी केलेल्या प्राथमिक चौकशीत अशा अनेक दाव्यांमध्ये कोणतेही तथ्य नसल्याचे आढळून आले. मात्र या अफवांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये भीती, संभ्रम आणि मानसिक तणाव निर्माण होत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर केंद्र सरकारने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याचा निर्णय घेतला.
सरकारी सूत्रांच्या माहितीनुसार, टेलिग्रामचा वापर करून काही गट परीक्षा प्रक्रियेबाबत खोटी माहिती पसरवत होते. पेपरफुटी झाल्याचा आभास निर्माण करून विद्यार्थ्यांना जाळ्यात ओढण्याचे प्रयत्न सुरू होते. याच पार्श्वभूमीवर परीक्षा काळात अशा संदेशांचा प्रसार रोखण्यासाठी २२ जूनपर्यंत टेलिग्रामवरील प्रवेश मर्यादित करण्यात आला आहे.
याशिवाय टेलिग्रामवरील मेसेज एडिट करण्याच्या सुविधेवरही विशेष लक्ष ठेवण्यात आले आहे. काही व्यक्ती परीक्षा झाल्यानंतर आधीचे संदेश संपादित करून प्रश्नपत्रिका आधीच उपलब्ध होती, असा खोटा दावा करत असल्याचे तपासात समोर आले होते. त्यामुळे या सुविधेवरही अतिरिक्त निर्बंध लावण्यात आल्याची माहिती समोर येत आहे.
राष्ट्रीय परीक्षा संस्था (NTA) ने विद्यार्थ्यांना सोशल मीडियावरील कोणत्याही अप्रमाणित संदेशांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. परीक्षेशी संबंधित सर्व माहिती केवळ अधिकृत संकेतस्थळ आणि अधिकृत माध्यमांतूनच तपासावी, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. कोणत्याही व्यक्तीकडून प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका किंवा निकालाबाबत पैसे मागितले जात असल्यास तत्काळ संबंधित यंत्रणांकडे तक्रार करण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
दरम्यान, २१ जून रोजी होणाऱ्या पुनर्परीक्षेसाठी देशभरातील परीक्षा केंद्रांवर सुरक्षा व्यवस्था वाढविण्यात आली आहे. सायबर मॉनिटरिंग, डिजिटल सर्व्हेलन्स आणि विशेष नियंत्रण कक्षाच्या माध्यमातून ऑनलाइन हालचालींवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. परीक्षा निष्पक्ष, पारदर्शक आणि वादमुक्त वातावरणात पार पडावी यासाठी केंद्र सरकार, NTA आणि विविध तपास यंत्रणा समन्वयाने काम करत आहेत.
लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित असलेल्या या परीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने घेतलेला हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात असून, परीक्षा काळात अफवा आणि फसवणुकीला आळा बसण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
