सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याच्या पंचवार्षिक निवडणुकीची चुरस आता आणखी वाढताना दिसत आहे. दिवंगत अजित पवार यांच्या निधनानंतर प्रथमच होत असलेल्या या निवडणुकीत २१ संचालक जागांसाठी मोठ्या संख्येने इच्छुक मैदानात आहेत. मात्र, २४ सप्टेंबरच्या टप्प्यावर निवडणुकीपेक्षा अंतिम पॅनल कोणत्या पद्धतीने आकाराला येणार, याकडे अधिक लक्ष लागले आहे.
सोमेश्वर कारखाना निवडणुकीसाठी सुरुवातीला तब्बल ६०१ नामनिर्देशन अर्ज दाखल झाले होते. छाननी आणि माघारीनंतर अंतिम यादीत ५१४ उमेदवार राहिले आहेत. त्यामुळे २१ जागांच्या तुलनेत उमेदवारांची संख्या मोठी आहे. या पार्श्वभूमीवर विविध गटांकडून इच्छुकांची निवड, मुलाखती आणि पॅनल बांधणीची प्रक्रिया सुरू आहे.
याच प्रक्रियेत सुनेत्रा पवार आता प्रत्यक्ष मैदानात सक्रिय झाल्याचे चित्र आहे. २३ सप्टेंबर रोजी बारामतीतील राष्ट्रवादी भवन येथे सोमेश्वर कारखाना निवडणुकीसाठी इच्छुक उमेदवारांच्या मुलाखतींना सुरुवात झाली. विविध राखीव प्रवर्गांतील इच्छुकांनी या प्रक्रियेत सहभाग घेतला असून सुनेत्रा पवार यांच्या प्रमुख उपस्थितीत ही प्रक्रिया पार पडली.
महिला राखीव जागा, भटक्या-विमुक्त जाती-जमाती व विशेष मागास प्रवर्ग, इतर मागासवर्गीय प्रवर्ग, ‘ब’ वर्ग सहकारी संस्था तसेच अनुसूचित जाती-जमाती प्रवर्गातील इच्छुकांचा मुलाखतींच्या प्रक्रियेत समावेश आहे. त्यामुळे उमेदवारांची निवड करताना विविध प्रवर्गांचे प्रतिनिधित्व आणि स्थानिक पातळीवरील समीकरणे यांचाही विचार होण्याची शक्यता आहे. अंतिम पॅनलची अधिकृत रचना मात्र अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.
आता खरी नजर ३० सप्टेंबरवर आहे. उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख ३० सप्टेंबर असून, त्यानंतर २ ऑक्टोबरला अंतिम उमेदवार यादी आणि निवडणूक चिन्हांचे वाटप होणार आहे. त्यामुळे आजपासून पुढील काही दिवसांत इच्छुकांची संख्या कमी होणे, पॅनलची अंतिम बांधणी आणि विविध गटांमधील संभाव्य जुळवाजुळव याबाबत चित्र स्पष्ट होणार आहे.
दरम्यान, सोमेश्वरच्या निवडणुकीत विविध राजकीय प्रवाह स्वतंत्रपणे तयारी करत आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या एका गटाकडून सुनेत्रा पवारांच्या उपस्थितीत उमेदवार निवडीची प्रक्रिया सुरू असताना, युगेंद्र पवार यांच्या नेतृत्वाखालील शेतकरी पॅनलही मैदानात आहे. भाजप आणि शिवसेनेकडूनही स्वतंत्र तयारी सुरू असल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे अंतिम पॅनल जाहीर झाल्यानंतरच प्रत्यक्ष लढतीचे स्वरूप अधिक स्पष्ट होणार आहे.
या निवडणुकीची पार्श्वभूमीही महत्त्वाची आहे. अजित पवारांच्या निधनानंतर ही सोमेश्वर कारखान्याची पहिली निवडणूक आहे. त्यामुळे त्यांच्या अनुपस्थितीत कारखान्याच्या राजकारणात आणि सहकारातील स्थानिक समीकरणांमध्ये काय बदल होतो, याकडे लक्ष आहे. त्याचवेळी सुनेत्रा पवारांची उमेदवार निवड प्रक्रियेतली सक्रिय उपस्थिती ही सध्याच्या निवडणूक घडामोडींमधील महत्त्वाची बाब ठरत आहे.
यंदाच्या निवडणुकीत आणखी एक मुद्दा चर्चेत आहे. कारखान्याच्या वार्षिक अहवालात पार्थ पवार यांचे छायाचित्र किंवा नाव नसल्याच्या मुद्द्यावरून विरोधकांनी प्रश्न उपस्थित केले होते. कारखान्याचे अध्यक्ष पुरुषोत्तम जगताप यांनी ही बाब अनवधानाने झाल्याचे स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यामुळे निवडणुकीपूर्वी कारखान्याभोवती राजकीय चर्चांनाही वेग आला आहे.
आता सोमेश्वरच्या निवडणुकीत २१ जागा, ५००+ इच्छुक आणि अंतिम पॅनलची कसरत हे तीन मुद्दे केंद्रस्थानी आहेत. सुनेत्रा पवारांच्या उपस्थितीत सुरू झालेली उमेदवार निवड प्रक्रिया पुढे कोणत्या स्वरूपात जाते, कोणते चेहरे अंतिम पॅनलमध्ये दिसतात आणि ३० सप्टेंबरपर्यंत किती उमेदवार माघार घेतात, यावर निवडणुकीचे पुढील चित्र अवलंबून आहे.
सोमेश्वर कारखान्याचे मतदान ११ ऑक्टोबर २०२६ रोजी होणार असून १२ ऑक्टोबरला मतमोजणी होणार आहे. त्यामुळे ३० सप्टेंबरची माघार आणि २ ऑक्टोबरची अंतिम उमेदवार यादी हे आता निवडणुकीतील पुढचे दोन महत्त्वाचे टप्पे ठरणार आहेत.
