खरीप हंगामातील पिकांचे नुकसान आणि गावाकडील रोजगाराच्या संधी कमी झाल्याने अनेक मजूर पिंपरी-चिंचवडमध्ये कामाच्या शोधात येत आहेत. वाल्हेकरवाडी, बिजलीनगर आणि चिंचवड परिसरातील मजूर अड्ड्यांवर पहाटेपासून कामाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या कामगारांची गर्दी दिसते. मात्र, प्रत्येकाला रोज काम मिळेल याची खात्री नसल्याने काहींना रिकाम्या हाताने घरी परतावे लागते.
बीड, धाराशिव, सोलापूर, लातूर, परभणी, नांदेड, विदर्भ, मराठवाडा आणि खानदेशासह राज्यातील विविध भागांतून मजूर येथे येतात. उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेशातील अकुशल कामगारही रोजगाराच्या शोधात दाखल झाले आहेत.
बांधकामासाठी खोदाई, भराई, माती-वाळू-विटांची वाहतूक, अवजड साहित्य उचलणे, रंगकामात मदत आणि प्लंबिंगच्या कामांत हातभार अशी मिळेल ती कामे करून हे कामगार कुटुंबाचा खर्च भागवतात. काहींना ठेकेदारांमार्फत काम मिळते; पण रोजंदारी नियमित नसल्याने उत्पन्नाचा भरवसा राहत नाही.
महागाईच्या काळात रोज काम मिळाले तरच घरखर्च भागवता येतो, अशी कामगारांची स्थिती आहे. काम न मिळालेल्या दिवशी कमाई होत नाही; त्यामुळे भाडे, मुलांचे शिक्षण, औषधोपचार आणि दैनंदिन गरजा भागवणे कठीण जाते.
काही कुटुंबांनी घरखर्चासाठी मायक्रोफायनान्स संस्थांकडून कर्ज घेतले आहे. रोजची मजुरी अनिश्चित असताना कर्जाचे हप्ते भरण्याचा ताण वाढतो. त्यामुळे मजुरांनी कर्जवसुलीला तात्पुरती स्थगिती देण्याची मागणी केली आहे.
दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेऊन मायक्रोफायनान्स कर्जांच्या वसुलीला काही काळ स्थगिती द्यावी, अशी मागणी मजूर बोर्से कांबळे आणि एका महिला कामगाराने केली आहे. रोजगार नसलेल्या काळात हप्ते थकले, तर दंड किंवा अतिरिक्त शुल्क आकारू नये, अशीही त्यांची मागणी आहे.
मजूर अड्ड्यांवर तरुणांची संख्या वाढत आहे. गावाकडे रोजगाराच्या संधी कमी असल्याने अनेक सुशिक्षित आणि अल्पशिक्षित तरुण शहरात कामाच्या शोधात येतात. काही जण शिक्षण पूर्ण करून नोकरीच्या प्रतीक्षेत आहेत; तर काहींना कुटुंबाचा खर्च भागवण्यासाठी मिळेल ते काम स्वीकारावे लागते.
कामानुसार साधारण ९०० ते १,२०० रुपये रोजंदारी मिळते. मात्र, रोज काम मिळण्याची हमी नसल्याने महिन्याचे उत्पन्न निश्चित राहत नाही. कुटुंबाचा गाडा चालवताना मजुरांना मोठी कसरत करावी लागते.
