दिवाळीत फटाके फोडण्याचा आनंद घेताना मुलांच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष होऊ नये. फटाक्यांच्या धुरामुळे डोळ्यांना जळजळ होऊ शकते, तसेच खोकला, घशात खवखव किंवा श्वास घेण्यास त्रास जाणवू शकतो. लहान मुले आणि दमा किंवा श्वसनविकार असलेली मुले धुरामुळे अधिक त्रस्त होऊ शकतात.
धुरामुळे डोळ्यांची जळजळ होणे आणि फटाक्यामुळे डोळ्याला थेट इजा होणे या वेगळ्या गोष्टी आहेत. धूर डोळ्यांना त्रास देऊ शकतो; मात्र दृष्टी कायमची जाण्याचा धोका प्रामुख्याने फटाका फुटल्याने होणारी इजा, उष्णतेची भाजलेली जखम किंवा डोळ्यात गेलेले तुकडे यांमुळे असतो. अशा दुखापतीत तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.
मुलांना फटाके पेटवू देऊ नका आणि फटाके पेटवले जात असताना त्यांना सुरक्षित अंतरावर, धुराच्या दिशेपासून दूर ठेवा. शक्य असल्यास फटाक्यांचा वापर टाळून अधिकृत प्रदर्शन सुरक्षित अंतरावरून पाहा. धूर जास्त असलेल्या ठिकाणी मुलांना जास्त वेळ थांबू देऊ नका. दमा किंवा इतर श्वसनाचा त्रास असलेल्या मुलांना फटाक्यांच्या धुरापासून दूर ठेवणे विशेष महत्त्वाचे आहे.
धूर डोळ्यांत गेल्यास मुलाला डोळे चोळू देऊ नका. स्वच्छ पाण्याने डोळे हलके धुवावेत. वेदना, सतत लालसरपणा, धूसर दिसणे किंवा डोळ्याला थेट इजा झाली असल्यास घरगुती उपचारांवर अवलंबून न राहता तातडीने नेत्रतज्ज्ञांकडे जा. फटाका लागून डोळ्याला इजा झाल्यास डोळ्यावर दाब देऊ नये आणि त्यात अडकलेली वस्तू स्वतः काढण्याचा प्रयत्न करू नये.
मुलांना खोकला, घरघर किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असल्यास त्यांना धुराच्या ठिकाणाहून दूर करून स्वच्छ हवेच्या जागी न्या. त्रास कायम राहिल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. फटाके फोडण्यापेक्षा मुलांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे, ही दिवाळी आनंदी आणि सुरक्षित ठेवण्याची महत्त्वाची खबरदारी आहे.
